adăuga

adăuga (Rumence)
Anlam ve Kullanım / Meaning and Usage
Türkçe: “eklemek, ilave etmek; toplamak; (bir şey) söylemek ek olarak”
English: “to add, to append; to sum up; to say additionally”

Kelime Türü / Part of Speech:
Fiil (Verb) / Verb
Düzenli bir fiildir (Conjugarea I).

TEMEL TANIMLAR VE ANLAMLAR / KEY DEFINITIONS AND MEANINGS

“Adăuga” bir nesneye, miktara veya fikre bir şeyler katma eylemini ifade eder. Hem somut hem de soyut bağlamlarda yaygın olarak kullanılır.

1. EKLEMEK, İLAVE ETMEK (TO ADD):
   Bir bütünü oluşturmak veya miktarı artırmak için bir şeye yeni bir öğe katmak.
   Exemplu / Örnek:
   “Te rog, adaugă zahăr în ceai.”
   → “Lütfen çaya şeker ekle.”
   → “Please add sugar to the tea.”

2. MATEMATİKTE TOPLAMAK (TO ADD, TO SUM UP):
   Sayıları toplamak, matematiksel bir işlem yapmak.
   Exemplu / Örnek:
   “Dacă adaugi 5 și 3, obții 8.”
   → “5 ve 3’ü toplarsan, 8 elde edersin.”
   → “If you add 5 and 3, you get 8.”

3. SÖZLÜ OLARAK EKLEMEK (TO ADD, TO SAY FURTHER):
   Konuşmaya yeni bir düşünce veya yorum katmak.
   Exemplu / Örnek:
   “Vreau să adaug că sunt de acord.”
   → “Katılıyorum, bunu eklemek istiyorum.”
   → “I want to add that I agree.”

KÖKEN BİLGİSİ / ETYMOLOGY

Rumence “adăuga” kelimesi, Latince “addūcere” fiilinden evrilmiştir. Latince fiil şu bileşenlerden oluşur:

• “ad-“ → -e, -a (yönelme/yaklaşma bildiren önek)

• “dūcere” → götürmek, yönlendirmek (to lead)

Dolayısıyla, kelimenin kökenindeki anlam “bir şeyi bir yere götürüp katmak, eklemek”tir. Aynı Latince kökten birçok dilde benzer kelimeler türemiştir:

• Italian: aggiungere

• Spanish: añadir

• French: ajouter

• English: to add

DİL BİLGİSİ NOTU / GRAMMAR NOTE

“Adăuga”, Rumencede Conjugarea I (1. Çekim Grubu) grubuna ait düzenli bir fiildir. Son eki “-a” ile biter.

Şimdiki Zaman (Prezent) Örnek Çekimi:

• (eu) adăug → ben eklerim

• (tu) adăugi → sen eklersin

• (el/ea) adăugă → o ekler

• (noi) adăugăm → biz ekleriz

• (voi) adăugați → siz eklersiniz

• (ei/ele) adăugă → onlar ekler

Geçmiş Zaman (Perfectul Simplu) Örnek Çekimi:

• (eu) adăugai → ben ekledim

Edilgen Çatı (Pasiv): “a fi adăugat” (eklenmek) şeklinde oluşturulur.

• “Zahărul a fost adăugat în ceai.” → “Şeker çaya eklendi.”

EŞ ANLAMLILAR & YAKIN ANLAMLILAR / SYNONYMS & RELATED WORDS

• a include → dahil etmek, içermek (to include)

• a anexa → eklemek, iliştirmek (genellikle belge için) (to annex, to attach)

• a supplementa → ek yapmak, takviye etmek (to supplement)

• a alătura → yanına koymak, katmak (to join, to attach)

• a suma → toplamak (matematikte) (to sum up)

ZIT ANLAMLILAR / ANTONYMS

• a scoate → çıkarmak, çıkartmak (to remove, to take out)

• a elimina → elemek, yok etmek (to eliminate)

• a reduce → azaltmak, indirmek (to reduce)

• a diminua → azaltmak, küçültmek (to diminish)

• a sustrage → çıkarmak (matematikte) (to subtract)

ÖNEMLİ İFADELER VE KALIPLAR / IMPORTANT PHRASES & COLLOCATIONS

• a adăuga valoare → değer katmak (to add value)

• a adăuga un comentariu → yorum eklemek (to add a comment)

• a adăuga sare și piper → tuz ve karabiber eklemek (to add salt and pepper)

• a adăuga la foc mic → kısık ateşte eklemek (to add over low heat)

• a adăuga pe lista → listeye eklemek (to add to the list)

• a adăuga că → şunu da eklemek ki, ek olarak söylemek gerekirse (to add that)

• fără a adăuga → ekleme yapmadan (without adding)

ÖRNEK CÜMLELER / EXAMPLE SENTENCES

1. “Adaugă și niște piper după gust.”
   → “Damak zevkine göre biraz da karabiber ekle.”
   → “Add some pepper to taste.”

2. “Trebuie să adaugi aceste numere.”
   → “Bu sayıları toplamalısın.”
   → “You need to add these numbers.”

3. “Ea a adăugat că va pleca mai devreme.”
   → “Daha erken ayrılacağını söyledi (ekledi).”
   → “She added that she would leave earlier.”

4. “Adaugă-mi și pe mine în grupul de chat, te rog.”
   → “Lütfen beni de sohbet grubuna ekle.”
   → “Add me to the chat group too, please.”

5. “Ingredientul secret este adăugat la final.”
   → “Gizli malzeme sonunda eklenir.”
   → “The secret ingredient is added at the end.”