judecată
Romanian (Rumence) “judecată” Türkçe anlamı – English Meaning,
judecată (Rumence)
Anlam ve Kullanım / Meaning and Usage
Türkçe: “yargı, hüküm; muhakeme, mantık; dava, duruşma”
English: “judgment, verdict; reasoning, logic; trial, court case”
Kelime Türü / Part of Speech:
İsim (Noun – Dişi Cins) / Noun (Feminine)
TEMEL TANIMLAR VE ANLAMLAR / KEY DEFINITIONS AND MEANINGS
“Judecată” kelimesi, hem bir mahkeme sürecini hem de zihinsel değerlendirme yeteneğini ifade eder.
1. MAHKEME KARARI (HUKUKİ):
Bir mahkeme veya hakimin bir dava ile ilgili olarak verdiği nihai karar veya hüküm.
-
“judecată definitivă”
→ “kesin hüküm”
→ “final judgment”
2. MUHAKEME GÜCÜ (ZİHİNSEL):
Olayları değerlendirme, analiz etme ve mantıklı sonuçlar çıkarma yeteneği.
-
“a-ți pierde judecata”
→ “muhakeme gücünü kaybetmek”
→ “to lose one’s reason”
3. DAVA / DURUŞMA (SÜREÇ):
Bir mahkemenin önünde gerçekleşen, tarafların iddia ve savunmalarını sunduğu yargılama süreci.
-
“judecată echitabilă”
→ “adil yargılama”
→ “fair trial”
KULLANIM FARKLILIKLARI / USAGE NUANCES
-
“Judecată” vs. “Sentință”: “Sentință” daha çok ceza davalarında verilen mahkeme kararını (hüküm) ifade eder. “Judecată” ise hem kararı hem de yargılama sürecini kapsayan daha genel bir terimdir.
-
“Judecată” vs. “Proces”: “Proces” de dava anlamına gelir, ancak daha çok sürecin kendisine vurgu yapar. “Judecată” ise süreç ve nihai kararın her ikisini de içerir.
-
Soyut Anlam: Zihinsel yeti anlamında kullanıldığında, “judecată” kişinin sağduyusunu ve mantıklı düşünme kapasitesini ifade eder.
EŞ ANLAMLILAR & YAKIN ANLAMLILAR / SYNONYMS & RELATED WORDS
Hüküm/Karar anlamı için:
-
sentință → hüküm, karar (sentence, verdict)
-
decizie → karar (decision)
-
hotărâre → karar (ruling)
Muhakeme anlamı için:
-
rațiune → akıl, us (reason)
-
logică → mantık (logic)
-
gândire critică → eleştirel düşünme (critical thinking)
-
discernământ → sağduyu, izan (discernment)
Dava anlamı için:
-
proces → dava, süreç (trial, process)
-
cauză → dava (case, lawsuit)
-
litigiu → uyuşmazlık, dava (dispute, lawsuit)
ZIT ANLAMLILAR / ANTONYMS
Anlamına göre değişir:
-
Hüküm anlamı için:
achitare(beraat),amnistie(af) -
Muhakeme anlamı için:
iraționalitate(mantıksızlık),nebunie(delilik),impulsivitate(dürtüsellik) -
Dava anlamı için:
reconciliere(uzlaşma),împăcare(barışma)
ÖNEMLİ İFADELER VE KALIPLAR / IMPORTANT PHRASES & COLLOCATIONS
-
judecată de valor → değer yargısı (value judgment)
-
judecată imparțială → tarafsız yargı (impartial judgment)
-
a da la judecată → dava açmak (to take to court)
-
a-și forma o judecată → bir yargıya varmak (to form a judgment)
-
după judecata mea → benim yargıma göre (in my judgment)
KÖKEN BİLGİSİ / ETYMOLOGY
“Judecată” kelimesi, “a judeca” (yargılamak) fiilinden türetilmiştir. “A judeca” fiili ise Latince “iūdicāre” fiilinden gelir. “Iūdicāre”, “iūs” (hak, hukuk) ve “dīcāre” (demek, ilan etmek) kelimelerinin birleşiminden oluşur ve “hukuku söylemek”, “hüküm vermek” anlamını taşır. Dolayısıyla kelimenin kökü, “hukuka uygun olarak karar verme” fikriyle bağlantılıdır.
ÇOĞUL HALİ / PLURAL FORM
-
judecată (tekil) → judecți (çoğul)
-
Örn:
o judecată corectă(doğru bir yargı) →două judecți corecte(iki doğru yargı)
FİİL BAĞLANTISI / VERB CONNECTION
-
A judeca → yargılamak, hüküm vermek (to judge, to pass judgment)
ÖRNEK CÜMLELER / EXAMPLE SENTENCES
-
“Judecata cauzei a fost amânată.”
→ “Davanın yargılaması ertelendi.”
→ “The trial of the case was postponed.” -
“A făcut o judecată pripită.”
→ “Acele bir yargıda bulundu.”
→ “He made a hasty judgment.” -
“Această problemă depășește judecata mea.”
→ “Bu sorun benim muhakeme gücümü aşıyor.”
→ “This problem is beyond my comprehension.” -
“Toți suntem supuși judecății legii.”
→ “Hepimiz kanun önünde yargılanmaya tabiyiz.”
→ “We are all subject to the judgment of the law.” -
“Și-a prezentat judecata cu argumente solide.”
→ “Yargısını sağlam argümanlarla sundu.”
→ “He presented his reasoning with solid arguments.”
