procent

Romanian (Rumence) “procent” Türkçe anlamı – English Meaning,

procent (Rumence)
Anlam ve Kullanım / Meaning and Usage
Türkçe: “yüzde, faiz”
English: “percent, percentage; interest (financial)”

Kelime Türü / Part of Speech:
İsim (Noun – Nötr Cins) / Noun (Neuter Gender)

TEMEL TANIMLAR VE ANLAMLAR / KEY DEFINITIONS AND MEANINGS

“Procent” kelimesi, bir bütünün yüzde birini (1/100) temsil eden matematiksel bir kavramı ifade eder. Finans alanında ise faiz oranı anlamında kullanılır.

1. YÜZDE, YÜZDELİK (Matematiksel):
   Herhangi bir sayısal değerin 100’de kaçını oluşturduğunu gösteren oran. “%” sembolü ile gösterilir.

   • “cincizeci la procent”
     → “yüzde elli”
     → “fifty percent”

2. FAİZ (Finansal/Ekonomik):
   Bir borç anlaşmasında, anapara üzerinden ödenen ek ücret veya getiri oranı.

   • “procentul dobânzii”
     → “faiz oranı”
     → “the interest rate”

KÖKEN BİLGİSİ / ETYMOLOGY
Kelime, Latince “per centum” ifadesinden türemiştir. “Per centum”, “yüz başına” veya “her yüz için” anlamına gelir. Bu ifade, İtalyanca “per cento”, Fransızca “pour cent” ve İngilizce “percent” gibi birçok Avrupa dilinde benzer şekillerde yer almıştır. Rumencede nötr bir isim olarak dil bilgisine uyum sağlamıştır.

EŞ ANLAMLILAR & YAKIN ANLAMLILAR / SYNONYMS & RELATED WORDS

Matematiksel Anlamda:

• rată → oran (rate)

• cotă → pay, hisse (quota)

Finansal Anlamda:

• dobândă → faiz, getiri (interest – en yaygın eş anlamlısı)

• camătă → faiz (genellikle tefeci faizi için kullanılır) (usury)

• rata dobânzii → faiz oranı (interest rate)

ZIT ANLAMLILAR / ANTONYMS

Doğrudan bir zıt anlamlısı olmamakla birlikte, bağlama göre şunlar söylenebilir:

• întreg → bütün, tamamı (the whole)

• total → toplam (total)

• capital → anapara (principal – faizin tersi olarak)

ÖNEMLİ İFADELER VE KALIPLAR / IMPORTANT PHRASES & COLLOCATIONS

• la procent → yüzde olarak (percent)

• procentaj → yüzdelik, yüzde oranı (percentage)

• procent de alcool → alkol yüzdesi (alcohol percentage)

• procent de grăsime → yağ yüzdesi (fat percentage)

• rată a dobânzii → faiz oranı (interest rate)

• dobândă la depozit → mevduat faizi (deposit interest)

• a calcula un procent → bir yüzde hesaplamak (to calculate a percentage)

• un procent mare/mic → yüksek/düşük bir yüzde (a high/low percentage)

• 100 la sută → yüzde yüz (%100 – “la sută” da kullanılır) (one hundred percent)

ÇEKİM / INFLECTION (Sayıya Göre)
“Procent” nötr bir isim olduğu için, belirli artikeli “procentul” şeklindedir. Nötr isimlerin çoğul hali genellikle “-e” alır.

ÖRNEK CÜMLELER / EXAMPLE SENTENCES

1. “Doar zece la procent din elevi au fost prezenți.”
   → “Öğrencilerin sadece yüzde onu hazırdı.”
   → “Only ten percent of the students were present.”

2. “Care este procentul de grăsime din acest produs?”
   → “Bu üründeki yağ yüzdesi nedir?”
   → “What is the fat percentage in this product?”

3. “Banca oferă un procent de dobândă foarte mic pentru depozite.”
   → “Banka, mevduatlar için çok düşük bir faiz oranı sunuyor.”
   → “The bank offers a very low interest rate for deposits.”

4. “Procentul de şomaj a scăzut semnificativ anul acesta.”
   → “İşsizlik yüzdesi bu yıl önemli ölçüde düştü.”
   → “The unemployment percentage has decreased significantly this year.”

5. “Calculați procentul de apă din compoziția acestui aliment.”
   → “Bu gıdanın bileşimindeki su yüzdesini hesaplayın.”
   → “Calculate the percentage of water in the composition of this food product.”